Wat is het verschil tussen een stoombad en een sauna?

stoombad

De hoge vochtigheidsgraad is het eerste dat opvalt in een stoombad.

Een stoomcabine en een saunacabine zijn beide ruimtes waar het warm wordt en je flink gaat zweten. Daarmee zijn de overeenkomsten wel opgeschreven denk ik. Er zijn vooral veel verschillen.

Voor beiden zijn veel liefhebbers te vinden. Er zijn vrijwel geen saunacomplexen waar geen stoombad en sauna aanwezig zijn. Wel is het zo dat naarmate een resort groter wordt er meer saunacabines dan stoombaden bijkomen. Grote saunabedrijven kunnen wel meer dan 10 saunacabines hebben terwijl er zelden meer dan 2-3 stoombaden zijn.

Wat zijn precies de verschillen?

Stoombad is veel vochtiger

Het meest opvallende verschil is het verschil in vochtigheid. In een goede stoomcabine kan deze oplopen tot bijna 100% en hangt er een mistige nevel. Als je binnenstapt is het normaal dat je de andere kant van de cabine niet kan zien. Dat betekent ook dat alles nat is. Je neemt daarom geen handdoek mee in een stoombad.

Echter, je wilt niet in het zweet van je voorganger zitten. Daarvoor zijn er twee veel gebruikte methoden:

  1. Vaak is er een waterslang met trekker. Je spoelt je plekje schoon met de slang en gebruikt de trekker om deze plek droog te maken. Soms stroomt er ook automatisch water over de rugleuning en zitplekken.
  2. Regelmatig liggen er bij de ingang van de cabine matjes in een soort grote bak met water. Dit is desinfecterend middel. Je pakt een matje en gaat daarop zitten in het stoombad. 

Een saunacabine is juist erg droog (rond de 15% vochtigheid). Er hangt geen nevel en je wordt geacht je handdoek mee naar binnen te nemen zodat je lichaam niet in aanraking komt met het hout waar je op zit. 

Sauna is veel warmer

Een saunacabine kan wel 100-110 graden warm zijn. Dat is dus even warm als kokend water. En daar ga je dan 10-15 minuten inzitten. In die tijd zijn er twee belangrijke manieren waarop je opwarmt: 1) via de lucht en 2) via stralingswarme van de houten wanden. Aangezien de temperatuur flink hoger is dan in de buitenlucht wordt je lichaam langzaam warmer en wek je een soort koorts op.

Er zijn meerdere redenen waarom dit toch comfortable kan zijn. Allereerst de ga je heel veel zweten. In de droge sauna verdampt dit water van je huid en daardoor koel je af. Een tweede reden is de slechte warmtegeleiding van lucht. Als je rustig blijft zitten krijg je een isolerend luchtlaagje om je heen. Dat luchtlaagje is een van de redenen dat saunameesters met hun handdoek wapperen tijdens een opgieting. Door de luchtstroom wordt de isolatie rondom je lichaam doorbroken en voel je een warme prikkeling (blaas maar eens over je arm in de sauna). 

In een stoomcabine is het juist veel kouder, maar nog steeds net onder de 50 graden. Doordat de luchtvochtigheid bijna 100% is en er een mistige nevel hangt is de warmteoverdracht veel beter. Water geleidt de warmte namelijk een stuk beter dan lucht. Als de temperatuur boven de 52 graden uitkomt loop je hierdoor zelfs het risico dat je verbrand. En doordat de luchtvochtigheid zo hoog is helpt zweten ook niet meer zo goed om te koelen.

Condensatie in plaats van zweet

Als je in een hete sauna gaat zitten warmt je lichaam op. In reactie daarop ga je zweten. Zweet verdampt namelijk van je lichaam en daarmee probeert je lichaam te zorgen voor verkoeling. Sommige mensen kunnen heel snel veel zweten terwijl dit bij anderen juist heel langzaam en geleidelijk verloopt. Al dat zweten betekent ook dat je veel vocht verliest. Zorg dus in ieder geval dat je flink drinkt na een rondje sauna om al je vocht weer aan te vullen.

In een stoomcabine zweet je ook. Echter, dit zweet verdampt niet en helpt je ook niet om af te koelen. Sterker nog, de lucht is zo vochtig dat de mist condenseert op je lichaam. Dat is het omgekeerde van zweten en daardoor warm je nog verder op. 

Ander design en materiaal

Een sauna is meestal een cabine met houten wanden en banken. Er staat een kachel en over het algemeen zijn er ramen waardoor je naar buiten kan kijken. Van buiten kunnen de cabines er heel verschillend uitzien, aan de binnenkant zijn er vaak veel overeenkomsten.

Stoombaden worden juist vaak gemaakt van waterbestendig materiaal zoals tegels of kunststof. Soms staat er een soort bouwwerkje waar de stoom uitkomt, dit kan echter ook een onopvallend pijpje zijn naast een van de banken. 

Wat design betreft wordt er bij sauna's vaak gevarieerd met de indeling van de banken, het lichtplan, kachel en het gebruik van stenen. Een stoombad biedt andere mogelijkheden. Daar zie je steeds vaker plafonds waar lichtpuntjes in gemonteerd worden, fonteintjes en watervalletjes die een hyponotiserend kletterend geluid maken en soms wordt het stoombad zelfs gecombineerd met een kruidenbad. 

Het voelt anders

De meeste mensen ervaren een stoombad heel anders dan een sauna. De hoge temperatuur met lage vochtigheid voelt heel anders dan de lage temperatuur met dichte mist. Datzelfde geldt ook voor het zitten op een handdoek in een droge ruimte in tegenstelling tot een cabine die helemaal volzit met waterdruppels. 

Ook wordt er anders gewerkt met geuren. In een stoombad gaat er over het het algemeen een geurtje bij de stoom, bijvoorbeeld eucalyptus of mint. Een sauna kan geurloos zijn maar er zijn ook sauna's waar automatisch geur wordt toegevoegd. Leuk aan een saunacabine vind ik de opgietingen waarbij opgietmiddel vermengd met water op de kachel wordt gegooid. Hierdoor verdampt het middel en kan het de sauna vullen met allerlei geuren. 

Wat is voor jou het grootste verschil tussen een sauna en stoombad?


Over Erik
afbeelding van Erik
Via Sauna Gespot kan Erik zijn sauna hobby combineren met zijn werk op het internet. Erik schrijft saunareviews, artikelen over sauna bezoek en over leuke arrangementen.

Reactie toevoegen